آییننامه و الزامات آزمون
درجههای کیو (Kyu) و دان (Dan): قواعد نظام آزمون GKB، حداقل مدتهای انتظار و الزامات هر رنگ کمربند.
I. آییننامهٔ آزمون
1. هدف نظام آزمون
هدف نظام آزمون Global Kyokushin Budokai تضمین سطح حرفهای یکسان در GKB، ارزیابی پیوسته و منسجم پیشرفت هنرجویان، و نیز حفظ، پرورش و انتقال ارزشهای فنی، جسمانی، روانی و روحی کیوکوشین بودو (Kyokushin Budo) است.
آزمون صرفاً سنجش شناخت تکنیکهای جداگانه نیست. آزموندهنده باید دانش فنی، آمادگی جسمانی، توان مبارزه و دانش نظری متناسب با درجهٔ مورد نظر، و نیز نگرش و رفتاری درخور بودو را نشان دهد.
در درجههای بالاتر، بهکارگیری دانش کسبشده، فعالیت آموزشی، الگو بودن شخصی و کار برای پیشرفت کیوکوشین اهمیتی روزافزون مییابد.
2. صلاحیت برگزاری آزمون
در چارچوب GKB، آزمون کیو (Kyu) یا دان (Dan) را تنها شخصی میتواند برگزار کند که برای این کار مجاز شده باشد.
رهبر ملی یا رئیس شاخهٔ (Branch Chief، شیبوچو / Shibucho) GKB که صلاحیت برگزاری آزمون دارد، مجاز است در کشور خود یا در سازمان خود تا درجهٔ کیو اول آزمون برگزار کند.
مدیریت GKB میتواند به دلایل حرفهای خاص، به شخص دیگری نیز صلاحیت برگزاری آزمون در دامنهای معین یا برای یک نوبت مشخص اعطا کند.
آزمون دان را تنها کایچوی GKB (Kaicho)، یا استادی عالیرتبه از GKB یا هیئت آزمونی که او برای این کار تعیین کرده باشد، میتواند برگزار کند.
شرط داشتن صلاحیت برگزاری آزمون، آشنایی با الزامات آزمون GKB که در هر زمان معتبر است و بهکارگیری پیگیر آنهاست.
3. نحوهٔ برگزاری آزمون
آزمون را میتوان بهصورت فردی یا گروهی، بهشکل آزمونی مستقل یا در چارچوب سمینار، اردوی تمرینی یا برنامهٔ رسمی دیگری از GKB برگزار کرد.
نحوهٔ مشخص برگزاری آزمون را مسئول آزمون بر پایهٔ الزامات آزمون GKB تعیین میکند.
آزمونگر میتواند افزون بر مطالب آزمون جاری، دانش داوطلب را در الزامات درجههای پیشین نیز بسنجد.
در ارزیابی آزمون باید نهتنها شناخت تکنیکها، بلکه دقت، قدرت، سرعت، کنترل، هماهنگی و کاربردپذیری آنها و نیز آمادگی کلی آزموندهنده را در نظر گرفت.
4. درجههای دان
داوطلب میتواند با توصیهٔ رهبر ذیصلاح GKB یا با تأیید مدیریت GKB برای آزمون دان ثبتنام کند.
در داوری درجههای دان، افزون بر عملکرد فنی و جسمانی، باید نگرش بودویی داوطلب، شخصیت، فعالیت آموزشی، الگو بودن، تجربهٔ حرفهای و کار او برای پیشرفت کیوکوشین را در نظر گرفت.
درجههای دان بالاتر هرچه کمتر صرفاً بیانگر عملکرد فنیاند و هرچه بیشتر بیانگر کل مسیر حرفهای داوطلب، کار آموزشی و جامعهسازی او و نیز نگرش بودویی او.
5. درجههای کسبشده در سازمانهای دیگر
دربارهٔ به رسمیت شناختن درجهٔ کیو یا دانی که سازمان معتبر دیگری در هنرهای رزمی صادر کرده است، مدیریت GKB بر پایهٔ بررسی حرفهای موردی تصمیم میگیرد.
به رسمیت شناختن میتواند منوط به سنجش فنی، آزمون یا مدت معینی از عضویت در GKB شود.
در این بررسی باید درجهٔ اثباتشدهٔ داوطلب، مسیر حرفهای، دانش فنی و تجربهٔ آموزشی او را در نظر گرفت.
6. نتیجهٔ آزمون و ثبت سوابق
آزمون موفق و درجهٔ کسبشده باید در نظام GKB ثبت شود.
GKB ترتیب صدور، ثبت و تأیید اعتبار گواهینامههای کیو و دانی را که به نام GKB صادر میشوند، تعیین میکند.
II. الزامات آزمون
1. اصل بنیادین نظام درجهها
نظام آزمون GKB از سطوح دانشی تشکیل شده است که بر یکدیگر بنا میشوند.
هر رنگ کمربند جدید بر دانشی بنا میشود که پیشتر کسب شده است. از این رو آزموندهنده باید همهٔ تکنیکها و مطالبی را که پیشتر آموخته است همچنان بداند، آن هم در سطح فنی و کاربردی بالاتری نسبت به آزمون پیشین.
دو درجهٔ کیو که به یک رنگ کمربند تعلق دارند، یک مرحلهٔ پیوستهٔ رشد را تشکیل میدهند. از این رو الزامات دو درجهٔ کیو در درون یک رنگ کمربند بهطور خشک از هم جدا نشدهاند.
در درجهٔ کیو پایینتر، برآوردن بخشی از الزامات آن رنگ کمربند نیز میتواند کافی باشد، در حالی که در درجهٔ بالاتر، شناختی جامعتر و در سطحی بالاتر از کل مطالب آن رنگ کمربند انتظار میرود.
گام حرفهای مهم عمدتاً هنگام تغییر رنگ کمربند برداشته میشود.
2. درجههای کمربند و حداقل مدتهای انتظار
| رنگ کمربند | درجه | حداقل مدت انتظار |
|---|---|---|
| سفید | سطح مبتدی | – |
| نارنجی | کیو دهم | 3 ماه |
| نارنجی | کیو نهم | 3 ماه |
| آبی | کیو هشتم | 3 ماه |
| آبی | کیو هفتم | 3 ماه |
| زرد | کیو ششم | 4 ماه |
| زرد | کیو پنجم | 4 ماه |
| سبز | کیو چهارم | 4 ماه |
| سبز | کیو سوم | 4 ماه |
| قهوهای | کیو دوم | 6 ماه |
| قهوهای | کیو اول | 6 ماه |
| مشکی | Shodan | 1 سال |
| مشکی | Nidan | 2 سال |
| مشکی | Sandan | 3 سال |
| مشکی | Yondan | 4 سال |
| مشکی | Godan | 5 سال |
| مشکی | Rokudan | 6 سال |
| مشکی | Nanadan | 7 سال |
مدتهای انتظار، الزامات حداقلیاند. سپری شدن مدت مقرر بهخودیخود حق خودکاری برای درجهٔ بعدی ایجاد نمیکند.
کایچوی GKB میتواند بنا بر دلیل حرفهای استثنایی، اجازهٔ عدول موردی بدهد.
III. الزامات آزمون کیو
سطح مبتدی – کمربند سفید
کمربند سفید سطح آغازین هنرجوست، نه درجهای که با آزمون به دست آید.
کیهون (Kihon) پایهٔ همهٔ تمرینهای بعدی کاراته است. هنرجو از نخستین جلسههای تمرین، تکنیکهای پایهٔ کیهون را بهطور منظم تمرین میکند. تا زمانی که به نخستین آزمون خود، یعنی آزمون کمربند نارنجی، برسد، باید حدود 30 تکنیک پایهٔ کیهون را در سطح نمایش بداند.
در این سطح هنوز اجرای بینقص تکنیکها الزامی نیست. هنرجو باید شکل پایه، جهت حرکت، ناحیهٔ هدف و اصل اجرا را بداند و بتواند در صورت درخواست، تکنیک را بهطور مستقل نشان دهد.
Tachikata: Heisoku Dachi, Musubi Dachi, Heiko Dachi, Fudo Dachi (Soto Hachiji Dachi), Uchi Hachiji Dachi, Sanchin Dachi, Zenkutsu Dachi, Kiba Dachi, Tsuru Ashi Dachi.
Tsuki / Uchi Waza: Seiken Chudan Tsuki, Seiken Jodan Tsuki, Seiken Ago Uchi, Seiken Shita Tsuki, Seiken Kagi Tsuki, Hiji Uchi, Uraken Ganmen Uchi, Uraken Sayu Ganmen Uchi, Uraken Hizo Uchi, Uraken Mawashi Uchi, Shuto Ganmen Uchi, Shuto Sakotsu Uchi, Shuto Sakotsu Uchikomi, Shuto Jodan Uchi Uchi, Shuto Hizo Uchi.
Uke Waza: Jodan Uke, Chudan Soto Uke, Chudan Uchi Uke, Gedan Barai, Uchi Uke – Gedan Barai.
Keri Waza: Mae Keage, Uchi Mawashi Keage, Soto Mawashi Keage, Hiza Geri, Kin Geri, Mae Geri, Mawashi Geri, Yoko Keage, Kansetsu Geri, Yoko Geri, Ushiro Geri.
Ido Kihon: گام به جلو و عقب و چرخش در Zenkutsu Dachi، هر بار با یک تکنیک پایه.
آمادگی جسمانی: 20 شنای سوئدی؛ 20 دراز و نشست؛ 20 پرش از حالت چمباتمه؛ ایستادن روی دست با کمک؛ 3 بارفیکس.
دانش نظری: کیوکوشین چیست؟ نماد کیوکوشین چیست؟ چه کسی کیوکوشین را بنیان نهاد؟ دوگی (dogi) را چگونه باید درست پوشید؟
کمربند نارنجی – کیو دهم تا نهم
تمام مطالب سطح پیشین در سطح اجرایی بالاتر، و افزون بر آن:
Kihon / Tachikata: Kokutsu Dachi، Neko Ashi Dachi. حرکت در حالتهای ایستادن گوناگون با اتصال درست به زمین و کنترل بدن. حملههای گوناگون با فرود در Zenkutsu Dachi.
Ukemi: تکنیکهای افتادن، بهتنهایی و با یار تمرینی.
Ido Kihon: گام به جلو و عقب و چرخشها در Kokutsu و Neko Ashi Dachi.
Kata: Taikyoku Sono Ichi, Ni, San. Sokugi Taikyoku Sono Ichi, Ni, San.
Kumite: Yakusoku Kumite: دفاع و ضدحمله در ترکیبهای گوناگون. Jiyu Kumite: 1 × 1 دقیقه. ارزیابی: Reigi، Kamae، Kiai.
آمادگی جسمانی: 30 شنای سوئدی؛ 30 دراز و نشست؛ 30 پرش از حالت چمباتمه؛ 10 ثانیه ایستادن روی دست؛ 5 بارفیکس؛ Tobi Geri؛ 3 دقیقه Mae Geri.
دانش نظری: Global Kyokushin Budokai و هدف آن. دوجو کون (Dojo Kun). آداب دوجو (dojo).
کمربند آبی – کیو هشتم تا هفتم
تمام مطالب سطوح پیشین در سطحی بالاتر، و افزون بر آن:
Kihon: Kake Ashi Dachi. Tettsui, Nukite, Shotei. Morote Uke, Mae Mawashi Uke, Shuto Mawashi Uke.
Kumikata و Kuzushi: گرفتنهای گوناگون بدن، بازو و دوگی با یار تمرینی. برهم زدن تعادل حریف در جهتهای گوناگون، بهعنوان مقدمهٔ پرتابها.
Kokyu Ho: Shinkokyu, Nogare, Nogare Ura, Ibuki.
Ido Kihon: حرکتها در Kokutsu، Sanchin و Kiba Dachi؛ Mae Kosa و Ushiro Kosa؛ چرخشها؛ دفاع و ضدحمله؛ ترکیبهای ضربههای دست، دفاعها و ضربههای پا.
Kata: Pinan Sono Ichi, Ni, San.
Kumite: Yakusoku Kumite: Uke Kaeshi. Jiyu Kumite: 3 × 1 دقیقه. ارزیابی: Reigi، Kamae، Kiai، سرعت، قدرت، استقامت، Kokyu Ho، Uke Kaeshi.
آمادگی جسمانی: 40 شنای سوئدی؛ 40 دراز و نشست؛ 40 پرش از حالت چمباتمه؛ 20 ثانیه ایستادن روی دست؛ 8 بارفیکس؛ Tobi Geri تا ارتفاع قد خود؛ 5 دقیقه Mae Geri و Mawashi Geri.
دانش نظری: تاریخچهٔ کوتاه کاراته و بنیانگذاران سبکهای اصلی کاراته.
کمربند زرد – کیو ششم تا پنجم
تمام مطالب سطوح پیشین در سطحی بالاتر، و افزون بر آن:
Kihon: Koken Uchi, Haito Uchi, Morote Tsuki. Koken Uke, Haito Uke, Juji Uke.
Ido Kihon: Kaiten Ido، Dako Ido؛ حرکت و تغییر جهت با زاویهٔ 90 و 45 درجه.
Nage Waza: O Soto Gari, Ko Soto Gari, O Uchi Gari, Ko Uchi Gari.
Newaza / Osae Waza: Kesa Gatame.
Kansetsu Waza: قفلهای مفصل بازو در حالت ایستاده.
Shime Waza: خفهکنها در حالت ایستاده، از جلو و از پشت.
Kata: Pinan Sono San, Yon, Go; Sanchin no Kata.
Kumite: Yakusoku Kumite: دفاع و ضدحمله، همراه با بهکارگیری پرتابها و تکنیکهای مبارزهٔ زمینی. Jiyu Kumite: 5 × 1 دقیقه.
Goshin Jitsu: رهایی از گرفتنهای گوناگون مچ.
آمادگی جسمانی: 50 شنای سوئدی؛ 50 دراز و نشست؛ 50 پرش از حالت چمباتمه؛ 30 ثانیه ایستادن روی دست؛ 10 بارفیکس؛ Tobi Geri تا ارتفاع قد خود + 10 سانتیمتر؛ 7 دقیقه Mae Geri، Mawashi Geri و Yoko Geri.
دانش نظری: پسزمینهٔ دیدنی و نادیدنی کاراته. معنای کیهون، کاتا (kata) و کومیته (kumite).
کمربند سبز – کیو چهارم تا سوم
تمام مطالب سطوح پیشین در سطحی بالاتر، و افزون بر آن:
Nage Waza: O Goshi, Harai Goshi, Uchi Mata, Ippon Seoi Nage.
Osae Waza: Kesa Gatame, Yoko Shiho Gatame, Kuzure Kami Shiho Gatame.
Kansetsu Waza: Garami, Ude Hishigi Juji Gatame.
Shime Waza: Gyaku Juji Jime, Okuri Eri Jime, Hadaka Jime.
Ido Kihon: گامهای پایهٔ Jiyu Kamae: Okuri Ashi, Fumi Ashi, Kosa, Oi Ashi, Sagari.
Kata: Tsuki no Kata, Yantsu, Gekisai Dai, Taikyoku Sono Ichi, Ni و San Ura.
Kumite: Yakusoku Kumite: دفاعها و ضدحملههای گوناگون در Jiyu Kamae، با حرکت آزاد؛ پرتابها و مبارزهٔ زمینی. Jiyu Kumite: 10 × 1 دقیقه. ارزیابی: Reigi، Kamae، Kiai، سرعت، قدرت، استقامت، Kokyu، Uke Kaeshi، ریتم و توانایی ترکیب تکنیکها.
Goshin Jitsu: روشهای دفاع در برابر حملههای واقعی.
Kyusho – سطح اول: گذراندن سطح اول دورهٔ آموزشی کیوشو (Kyusho) در GKB. آزموندهنده باید اصول سطح اول و مطالب نظری و عملی مربوط به آن را بداند. این شامل اصل یین–یانگ (Yin–Yang)، آرامسازی، جریان انرژی، نقاط بازو و شناخت پایهای مقرر از مریدینها است.
آمادگی جسمانی: 60 شنای سوئدی؛ 60 دراز و نشست؛ 60 پرش از حالت چمباتمه؛ 40 ثانیه ایستادن روی دست؛ 12 بارفیکس؛ 10 پرش به جلو و عقب از روی چوب یا کمربند؛ 10 دقیقه Mae Geri، Mawashi Geri، Yoko Geri و Tobi Mae Geri.
دانش نظری: معنا و اصول اصلی کاتا بونکای (Kata Bunkai).
کمربند قهوهای – کیو دوم تا اول
تمام مطالب سطوح پیشین در سطحی بالاتر، و افزون بر آن:
Ido Kihon: حرکت در Jiyu Kamae با زاویهها و در جهتهای گوناگون.
Kata: Gekisai Sho, Tensho, Saifa, Pinan Sono Yon و Go Ura.
Kumite: Yakusoku Kumite: کاربرد عملی دفاع و ضدحمله، مبارزهٔ نزدیک، پرتابها و مبارزهٔ زمینی. Jiyu Kumite: 15 × 1 دقیقه.
Goshin Jitsu: رهایی از گرفتن گردن از جلو، از پهلو و از پشت؛ از گرفتن دوگی؛ از بغلگرفتن از جلو و از پشت.
Kyusho – سطح دوم: گذراندن سطح دوم دورهٔ آموزشی کیوشو در GKB. آزموندهنده باید مطالب سطح اول را در سطحی بالاتر، و افزون بر آن الزامات نظری و عملی سطح دوم را بداند.
Tameshiwari: شکستن دستکم 3 تخته با تکنیکهای Shuto، Seiken، Hiji و Sokuto، با تکیهگاه مناسب یا در حالی که یار تمرینی آنها را نگه داشته است.
آمادگی جسمانی: 70 شنای سوئدی؛ 70 دراز و نشست؛ 70 پرش از حالت چمباتمه؛ 60 ثانیه ایستادن روی دست؛ راه رفتن روی دست؛ 15 بارفیکس؛ Tobi Geri تا ارتفاع قد خود + 15 سانتیمتر؛ Tobi Ushiro Geri یا Tobi Ushiro Mawashi Geri به هر دو طرف؛ 15 پرش به جلو و عقب از روی چوب یا کمربند؛ 12 دقیقه Jodan Keri Waza.
دانش نظری: هدایت مستقل گرمکردن. معنای استاندارد و تغییر در تمرین.
IV. الزامات آزمون دان
Shodan – دان اول – Senpai
Kihon: اجرای سطح بالای همهٔ تکنیکهای کیهون پیشین.
Kata: Seienchin; Garyu.
Jiyu Kumite: 30 × 1 دقیقه. بر پایهٔ نظام اصلی، قوانین MMA را نیز میتوان برگزید.
Goshin Jitsu: دفاع و رهایی در برابر حملههای گوناگون.
Kyusho – سطح سوم: گذراندن سطح سوم دورهٔ آموزشی کیوشو در GKB. داوطلب باید مطالب درسی سطوح اول تا سوم را در پیوند با یکدیگر بداند و درک عملی متناسب با آن را نشان دهد. مطالب اجباری آزمون کیوشو در این سطح به پایان میرسد. برای درجههای دان بالاتر، سطوح دیگری از کیوشو مقرر نمیکنیم.
آمادگی جسمانی: آمادگی جسمانی در سطح بالا، فراتر از الزامات کمربند قهوهای.
الزام شخصی: داوطلب باید تمرینکنندهٔ بودو در سطحی بالا و شخصیتی الگو برای هنرجویان خود باشد.
حداقل سن: 18 سال.
Nidan – دان دوم – Senpai
Kata: Seipai; Kanku; Pinan Kata Kyusho Bunkai.
Jiyu Kumite: 40 × 1 دقیقه. بر پایهٔ مطالب اصلی، 10 مبارزه از این میان را میتوان با قوانین MMA نیز انجام داد.
Goshin Jitsu: 10 ترکیب آزاد و متفاوت Goshin.
آمادگی جسمانی: آمادگی جسمانی فراتر از سطح Shodan.
الزامات شخصی: نظام اصلی، داشتن مجوز داوری مسابقه و مدرک رسمی مربیگری ورزشی را مقرر میکند.
حداقل سن: 20 سال.
Sandan – دان سوم – Sensei
Kata: اجرای سطح بالای همهٔ کاتاها، از جمله Sushiho Kata، و شناخت Kata Bunkai پیشرفتهتر.
Jiyu Kumite: 50 × 1 دقیقه. بر پایهٔ نظام اصلی، حداکثر 15 مبارزه از این میان را میتوان با قوانین MMA انجام داد.
Goshin Jitsu: دفاع در برابر چند مهاجم.
الزامات شخصی و آموزشی: داوطلب باید توانایی آموزشی در سطح بالا داشته باشد، برای هنرجویان خود الگو باشد و فعالانه در زندگی حرفهای GKB مشارکت کند. نظام اصلی همچنین شرکت در دستکم پنج اردوی تمرینی یا سمینار بینالمللی متفاوت و داشتن مجوز داوری ملی یا بینالمللی را مقرر میکند.
حداقل سن: 23 سال.
Yondan – دان چهارم – Sensei
الزام: از این درجه به بعد، در کنار دانش فنی، کل مسیر حرفهای داوطلب وزنی روزافزون مییابد. داوطلب باید فعالانه از سازمان ملی خود پشتیبانی کند و تجربهٔ آموزشی و رهبری مناسب و نیز شخصیتی الگو داشته باشد. نظام اصلی همچنین داشتن مجوز داوری بینالمللی و توصیهٔ سازمان ملی را مقرر میکند.
حداقل سن: 27 سال.
Godan – دان پنجم – Shihan
الزام: Godan درجهٔ استادی والایی است. داوطلب باید نمایندهٔ ارزشهای حرفهای و شخصی برجسته باشد و کاری چشمگیر برای پیشرفت کیوکوشین و GKB انجام دهد. بر پایهٔ نظام اصلی، این درجه به توصیهٔ GKB و سازمان ملی و نیز مجوز داوری بینالمللی نیاز دارد. اعطای دان پنجم و درجههای بالاتر از آن در حیطهٔ اختیارات رئیس GKB است.
حداقل سن: 33 سال.
Rokudan – دان ششم – Shihan
الزام: داوطلب باید در مدتی طولانی و در سطحی بالا که قابل اثبات باشد، در خدمت پیشرفت کیوکوشین باشد و نقشی مهم در زندگی حرفهای بینالمللی GKB بر عهده گیرد. الزامات Godan همچنان معتبرند، اما باید در سطحی بالاتر و در مدتی طولانیتر برآورده شوند.
حداقل سن: 40 سال.
Nanadan – دان هفتم و درجههای استادی بالاتر – Shihan / Hanshi
الزام: این درجهها دیگر صرفاً به معنای دستاورد فنی نیستند. داوطلب باید در مدتی طولانی، هم در سطح ملی و هم در سطح بینالمللی، کاری برجسته در راه کیوکوشین کاراته (Kyokushin Karate) انجام دهد.
معیارهای ارزیابی: کل مسیر حرفهای؛ دانش فنی و آموزشی؛ کار برای پیشرفت کیوکوشین؛ شناختهشدگی بینالمللی؛ فعالیت جامعهسازی؛ الگو بودن شخصی؛ نمایندگی اصیل روح بودو.
حداقل سن: 48 سال.
V. مسیر رشد در نظام آزمون GKB
- کمربند سفید مبتدی – آشنایی با «زرادخانهٔ» پایهٔ کیهون.
- کمربند نارنجی – به حرکت درآوردن مبانی، نخستین کاتا و نخستین مبارزه.
- کمربند آبی – ترکیب، تنفس، برهم زدن تعادل و حرکت آگاهانهتر.
- کمربند زرد – ورود پرتابها، مبارزهٔ زمینی، تکنیکهای مفصلی و گوشین (Goshin).
- کمربند سبز – نظام پیچیدهتر پرتاب و مبارزهٔ زمینی، کاربرد آزادتر، سطح اول کیوشو.
- کمربند قهوهای – پیوند دادن و بهکارگیری دانشی که تاکنون کسب شده است، سطح دوم کیوشو.
- Shodan – شناخت سطح بالای نظام پایهٔ کیوکوشین بودو، سطح سوم کیوشو.
- Nidan–Sandan – رشد کاربرد، آموزش و تفکر حرفهای مستقل.
- Yondan و بالاتر – در کنار دستاورد فنی، آموزش، جامعهسازی، الگو بودن شخصی، درک بودو و کار یک عمر برای کیوکوشین نقشی روزافزون مییابند.
هر درجه بر دانش درجهٔ پیشین بنا میشود. هیچ چیز کنار گذاشته نمیشود: مطالبی را که پیشتر آموخته شدهاند، باید در هر سطح بعدی دقیقتر، آگاهانهتر، قویتر و در سطح کاربردی بالاتری دانست.
